http://hdl.handle.net/20.500.12416/1872 İşletme Bölümü Tezlerini içerir Wed, 28 Oct 2026 19:05:01 GMT 2026-10-28T19:05:01Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/7101 Sosyal kimliğin marka değeri yaratmadaki rolü: Fenerbahçe ve Panathinaikos taraftar grupları karşılaştırması / The role of social identity in creating brand value: A comparison of Fenerbahçe and Panathinaikos fan groups Avcı, Mustafa Serhat Günümüzde, sporun bireyler için bu denli önemli bir hale geldiği noktada, bireylerde takımlar için son derece önemli bir hale gelmeye başlamışlardır. Kulüplerin, oluşturmaya çalıştıkları marka değerinin en önemli unsurlarından biri taraftarlardır. Taraftarlar, özellikle takım sporlarının, olmazsa olmazı haline gelmişlerdir. Bu noktada taraftar gruplarının takımları için oluşturdukları katma değer, sadece verdikleri destek ve oluşturdukları atmosferle sınırlı kalmamaya başlamıştır. Taraftarların, bir araya geldiklerinde oluşturdukları takım kültürü, sosyal kimliklerinin yansımasıdır. Sosyal kimlik, bireylerin kendilerini üyesi oldukları topluluğun özellikleriyle tanımlamasıdır. Bireyler, üyesi oldukları taraftar gruplarının gösterdikleri pozitif özellikleri, kendilerini toplum içerisinde ifade etmek için kullanırlar. Günümüzde birçok taraftar grubu, sergiledikleri performanslarla, takımları kadar bilinirlik kazanmışlardır. Öyle ki bu taraftar grupları, sosyal kimlikleri üzerinden, takım sporcularına ve yöneticilerine de baskın özelliklerini benimsemelerini ve saha içi-saha dışı her yerde göstermelerini beklemektedirler. Taraftarların, sadece takımlar için değil seyirciler içinde ne kadar önemli olduklarını Covid19 süreci boyunca taraftarsız oynanan maçlarda görülmüştür. Bu süreçte kulüplerin müsabakaları TV veya internet ortamında taraftarları ile buluşturma çabaları umulduğu gibi sonuçlar vermedi. Kulüplerin yaratmış oldukları marka değerleri, markalarını en iyi şekilde temsil eden ve destekleyen taraftar grupları ile yükselişe geçebilir. Bu çalışmada Fenerbahçe ve Panathinaikos basketbol taraftar gruplarının, sosyal kimliklerinin takımlarının marka değerlerine olan etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Bu nedenle her iki kulüpten de 250'şer olmak üzere toplamda 500 taraftara anket çalışması uygulanmıştır. Ankette, Watkins (2014)'in daha önce yapılmış olan çalışmalarda kullanılan ölçekleri harmanlayarak ortaya çıkarmış olduğu ölçek kullanılmıştır. Ölçek temelde SIBE modelinden yola çıkarak oluşturulmuştur. Anket sonucunda elde edilen veriler IBM SPPS 25.0 paket programına aktarılmış, tasnif ve analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezlerinde regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, taraftarların sosyal kimliklerinin marka değeri yaratmada önemli bir rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Taraftarların, tribünlerde veya TV karşısında yerlerini almaları ve takımlarına destek vermeleri, kulüplerin görünürlülüğünü ve bilinirliğini olumlu yönde etkilemektedir. Covid 19 salgın dönemi bu durumu açıklamak için en önemli örneklerden biridir. Bu dönemde spor kulüpleri, gelirlerinde çok büyük düşüşler yaşamışlardır ve taraftarsız oynana müsabakalar her ne kadar ek çalışmalarla ilgi odağı haline getirilmeye çalışılsada başarılı olunamamıştır. Taraftarlar, spor müsabakalarının en önemli ve ayrılmaz parçasıdır.; The point where sports have become so important for individuals, they have started to become extremely important for teams as well. One of the most important elements of the brand value that the clubs try to create is the fans. Fans have become indispensable, especially in team sports. At this point, the added value created by the fan groups for their teams is not limited to the support they give and the atmosphere they create. The team culture that the fans create when they come together is a reflection of their social identity. Social identity is when individuals identify themselves with the characteristics of the community they belong to. Individuals use the positive characteristics of their supporter groups to express themselves in society. Today, many fan groups have gained as much recognition as their teams with their performances. In fact, these supporter groups expect team athletes and managers to adopt their dominant characteristics and show them everywhere, on and off the field, through their social identities. It has been seen how important the fans are not only for the teams, but also for the audience, in the matches played without fans during the Covid19 process. In this process, the efforts of the clubs to bring the matches together with their fans on TV or on the internet did not yield the expected results. The brand values created by the clubs can rise with the fan groups that represent and support their brands in the best way. In this study, it was aimed to measure the effect of the social identities of Fenerbahçe and Panathinaikos basketball fan groups on the brand values of their teams. For this reason, a questionnaire study was applied to a total of 500 fans, 250 from both clubs. In the questionnaire, the scale created by Watkins (2014) by blending the scales used in previous studies. The scale was basically created based on the SIBE model. The data obtained as a result of the survey were transferred to the IBM SPPS 25.0 package program, classified and analyzed. Regression analysis was used in the hypotheses of the research. As a result of the analysis, it has been revealed that the social identities of the fans have an important role in creating brand value. The fact that the fans take their place in the stands or in front of the TV and support their teams positively affects the visibility and awareness of the clubs. The Covid19 epidemic period is one of the most important examples to explain this situation. During this period, sports clubs experienced huge decreases in their incomes and the competitions played without supporters could not be successful even though it was tried to be the center of attention with additional studies. Fans are the most important and integral part of sports competitions. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/7101 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/7100 Kurum girişimciliğinin işletmelerin finansal sonuçlarına etkisi: BİST imalat sektörü örneği Erman, Halil Örgütler kâr amacı güderek faaliyetlerine devam ederken kendilerini çevreleyen ortamlarda ve pek çok belirsizlik içinde rekabet avantajı yakalamaya çalışırlar. Bu çabaların belirli bir performans hedefine yönelik olarak gerçekleşmesini sağlayacak olgulardan biri olan kurum girişimciliği, en az kırk yıldır, fırsatların belirlenerek değerlendirilmesi sonucu sürdürülebilir bir rekabet avantajı oluşturulması, yeni fikirler, iş modelleri ve büyüme beklentileri yaratma ile işletmenin verimliliğini, büyümesini geliştirmek için çok önemli bir araç olarak literatürde geniş bir şekilde incelenmektedir. Tıpkı bireysel girişimciliğin ekonominin lokomotifi olarak kabul edilmesi gibi kurum girişimciliği de örgütlere pek çok yönden fayda sağlayacağı düşüncesi ile teorik ve deneysel araştırmaların neticesinde tavsiye edilmektedir. Ancak bu araştırmaların pek azı kurum girişimciliğinin finansal sonuçlara olan etkisini nesnel bir şekilde değerlendirmiştir. Bu çerçevede bu çalışmada BİST'te listelenen 192 imalat işletmesinden kurum girişimcisi olarak değerlendirilenlerin bu faaliyetlerinin finansal sonuçlarına olan etkisi ile kurum girişimcisi olmayanlar ile finansal sonuç farklılıkları, 2011-2020 yıllarını kapsayan dönemde boylamsal bir desende incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kurum girişimcisi işletmelerin finansal performansları, olmayanlar ile olumlu yönde ve anlamlı olarak farklıdır. Bu sonuçlara göre kurum girişimcisi işletmelerin öz kaynak kârlılıkları üç, beş ve dokuz yıllık dönemlerde kurum girişimcisi olmayanlara göre daha yüksektir. Ancak Ar-Ge harcamaları yapan işletmeler ile yapmayanların öz kaynak kârlılıkları ortalamaları arasında kısa, orta ve uzun dönemde anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Diğer taraftan, kurum girişimciliğinin işletmelerin öz kaynak kârlılığı üzerinde olumlu ve anlamlı etkisi bulunmasına rağmen bu ilişkide işletmenin teknoloji seviyesinin anlamlı bir rolünün olmadığı ortaya çıkmıştır.; While organizations continue to operate for profit, they strive to gain a competitive advantage in the environment surrounding them and in the face of many uncertainties. Corporate entrepreneurship, one of the phenomena that will enable these efforts to be realized toward a specific performance goal, has been widely studied in the literature for at least forty years. Corporate entrepreneurship is a vital tool for creating a sustainable competitive advantage by identifying and evaluating opportunities, creating new ideas, business models, and growth prospects, and improving the efficiency and growth of the firm. Just as individual entrepreneurship is accepted as the engine of the economy, corporate entrepreneurship is recommended because of theoretical and empirical research with the idea that it will benefit organizations in many ways. However, only some of these studies have objectively evaluated the impact of corporate entrepreneurship on financial results. In this framework, this study examines the impact of corporate entrepreneurship activities on the financial results of 192 manufacturing enterprises listed on the BIST, which are considered corporate entrepreneurs, and their differences in financial results with non-corporate entrepreneurs in a longitudinal design for the period covering the years 2011-2020. According to the research results, the financial performance of corporate entrepreneur enterprises is positively and significantly different from that of non-entrepreneur enterprises. According to these results, the return on equity of corporate entrepreneurs is higher than that of non-corporate entrepreneurs in the three, five, and nine-year periods. However, there is no significant difference between the average return on equity of enterprises that make R&D expenditures and those that do not make R&D expenditures in the short, medium, and long term. On the other hand, although corporate entrepreneurship has a positive and significant effect on enterprises' return on equity, the enterprise's technology level does not play a significant role in this relationship. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/7100 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/4982 Marka mirası sahipliği ve algısı: Türk gıda sektöründe bir uygulama Doğruöz Özer, Hilal Marka mirası, marka araştırmalarında gelecekteki önceliklerden biri olarak kabul edilmektedir. Gıda sektörüne odaklanan bu araştırmada, işletme ve tüketici bakış açısını ortaya koymak üzere iki yönlü çalışma yürütülmüştür. Marka mirasını yönetmede işletmelerin izlemiş oldukları ortak stratejileri ortaya koymanın amaçlandığı nitel kısımda durum çalışması kullanılmıştır. Marka mirasına sahip 12 işletmenin temsilcisi ile derinlemesine görüşmeler yapılarak marka mirasını oluşturma ve sürdürülebilirliğini sağlama stratejileri ortaya konulmuştur. Görüşme soruları, literatürde Mats Urde'nin marka mirası konusunda ortaya koyduğu beş temel bileşenden yararlanarak hazırlanmıştır. Veriler, içerik analizi ile MAXQDA 2018 programı kullanarak çözümlenmiştir. Marka mirasına sahip firmaların en çok önem verdiği unsurlar; etik değerler, algılanan kalite, marka imajı, marka isim stratejisi, AR-GE stratejisi/teknoloji stratejisi, marka isim stratejisi ve teknolojisi stratejisi olarak belirlenmiştir. Tüketicilerin marka tutumu, marka güveni, marka farkındalığı ve satın alma niyeti üzerinde ki marka mirasının etkisi ise nicel yönteme dayalı genel tarama modeli (betimsel) kullanılarak araştırılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış ve çevrimiçi anket uygulaması yürütülmüştür. 720 kişiden elde edilen veriler SPSS 25.0 istatistik programı kullanılarak regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Analiz sonucunda marka mirasının marka farkındalığı, marka güveni, satın alma niyeti ve marka tutumunu olumlu şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca gıda sektöründe marka mirası tutumunun yaş gruplarına göre değiştiği; cinsiyet ve eğitim durumuna göre değişmediği bulgular arasında yer almaktadır. Çalışmamızın kısıtı gıda sektörünün belirli alanlarını kapsıyor olmasıdır. Marka mirası kavramı özellikle ülkemiz litereatüründe yeni çalışılmaya başlanmış bir kavramdır. Yapılan çalışmalar incelendiğinde marka mirası alanında, hem tüketici hem işletme odaklı çok az çalışma yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, gerçekleştirdiğimiz çalışmanın ülkemiz ve dünya literatürüne önemli katkılar sunacağı değerlendirilmektedir.; Brand heritage is recognized as one of the future priorities in brand research. In this research, which focuses on the food sector, a two-way study was conducted to reveal the business and consumer perspectives. A case study was used in the qualitative part where it was aimed to reveal the common strategies followed by businesses in managing brand heritage. Strategies for creating and maintaining the brand heritage were revealed by conducting in-depth interviews with the representatives of 12 businesses with brand heritage. Interview questions were prepared by making use of the five basic components of Mats Urde's brand heritage in the literature. The data were analyzed using the MAXQDA 2018 program with content analysis. The most important elements of companies with brand heritage are; ethical values, perceived quality, brand image, brand name strategy, R&D strategy/technology strategy, brand name strategy and technology strategy. The effect of brand heritage on consumers' brand attitude, brand trust, brand awareness and purchase intention was investigated using a quantitative method based general scanning model (descriptive). Convenience sampling method was used and online survey application was carried out. Data obtained from 720 people wereanalyzed by regression analysis using SPSS 25.0 statistical program. As a result of the analysis, it has been determined that brand heritage positively affects brand awareness, brand trust, purchase intention and brand attitude. In addition, the attitude of brand heritage in the food industry changes according to age groups; It is among the findings that it does not change according to gender and educational status. The limitation of our study is that it covers certain areas of the food industry. The concept of brand heritage is a concept that has just begun to be studied, especially in the literature of our country. When the studies are examined, it has been determined that very few studies have been carried out in the field of brand heritage, both consumer and business-oriented. For this reason, it is considered that our study will make important contributions to the literature of our country and the world. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/4982 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/1873 Pazar odaklılığın firma performansına etkisinde cezbedici pazarlamanın moderatör rolü: Ankara'da faaliyet gösteren startuplar üzerine bir uygulama Şahin, Begüm Startupların başarısızlık nedenleri sıralamasında ürün-pazar uyumunun gerçekleşmemesi başta gelmektedir. Pazar bilgisine sahip olmayan veya edindiği pazar bilgisini irdelemeyen startupların yaşamı kısa zamanda son bulmaktadır. Pazar odaklı yaklaşım göstererek firma performansını yükselten startuplar ise büyüme sürecine geçmektedir. Öte yandan dijital pazarlamanın gelmiş olduğu son nokta cezbedici pazarlama yaklaşımı olup, cezbedici pazarlama teknikleri kuruluş aşamasında kısıtlı bütçeye sahip startuplar için bir fırsattır. Startupların teknolojiyle uyumlu yapıları cezbedici pazarlama taktiklerini yoğun bir şekilde kullanarak doğru pazarlama stratejisi yakalama ihtimalini yükseltmektedir. Çalışmada Ankara'da faaliyet gösteren 141 startupın pazar odaklılık yaklaşımının firma performansına etkisi incelenmiş, bu ilişkiye cezbedici pazarlamanın katkısı sorgulanmıştır. Pazar odaklılık yaklaşımı duyarlı pazar odaklılık ve proaktif pazar odaklılık boyutları üzerinden, firma performansı ise finansal performans, pazar performansı ve yenilik performansı boyutları üzerinden incelenmiştir. Araştırma sonucunda pazar odaklılığın firma performansı üzerinde pozitif yönlü etkisi gözlemlenmiş olup, pazar odaklılık alt boyutlarından duyarlı pazar odaklılığın firma performansının tüm alt boyutları üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Proaktif pazar odaklılığın sadece yenilik performansı üzerinde pozitif yönlü etkisi söz konusudur. Cezbedici pazarlamanın ise pazar odaklılık ve firma performansı ilişkisinde moderatör rolü gözlemlenmemiştir. Günümüzde startuplar ile ilgili akademik çalışmaların çoğunluğu Amerika Birleşik Devletleri ve diğer gelişmiş ülkelerde gerçekleşmektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde araştırma sayısı oldukça azdır. Çalışmanın Türk startuplarının bir kesitini yansıtan ilk araştırma olması hedeflenmiştir. Aynı zamanda literatüre katkı sağlayarak gelecek çalışmalar için öncülük etmesi ve ekosistem içerisinde yer alan tüm paydaşlara fayda sağlaması amaçlanmıştır.; Main reason of startups' failure is the lack of product-market fit. No market intelligence or no market research cause startups to be short-lived. Market orientated startups increase the firm performance and start to grow rapidly. Inbound marketing, as the last approach of digital marketing, is a big opportunity for startups that have limited budget in the beginning. Therefore, technology based startups could make an intense use of inbound marketing techniques to determine the right marketing model. In this empirical study, the dimensions of market orientation and firm performance of 141 startups operating in Ankara are investigated. Also the moderating role of inbound marketing on the market orientation-firm performance relationship is analyzed. The dimensions of market orientation are responsive market orientation and proactive market orientation and the dimensions of firm performance are financial performance, market performance and innovative performance. According to the results, there is a positive effect of market orientation on firm performance. Furthermore, responsive market orientation affects to the financial performance, market performance and innovative performance. However proactive market orientation has an effect on innovative performance only. Also no moderating effect of inbound marketing on market orientation-firm performance relationship has been observed. Recently, startups subjected to research are mostly in the United States of America and other developed countries. Yet academic studies on startups are very rare in developing countries like Turkey. In this regard, it is aimed to be the first study focusing on Turkish Startups by measuring the effect of market orientation on firm performance and the moderating role of inbound marketing on this relationship. The priority of the research is to lead the startup ecosystem for further studies and also to be beneficial to the whole shareholders by contributing to the literature. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/1873 2018-01-01T00:00:00Z