Veri Analitiği Bölümü tezlerini içerir. http://hdl.handle.net/20.500.12416/7218 2026-10-28T16:30:14Z 2026-10-28T16:30:14Z Celkan, Özlem Simay http://hdl.handle.net/20.500.12416/7228 2024-02-15T12:12:50Z 2023-01-01T00:00:00Z

Döviz kuru ve enflasyon ilişkisi: Türkiye örneği Celkan, Özlem Simay Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde döviz kuru değişimlerinin yurt içi enflasyon üzerindeki etkisi incelenmiştir. Analizler, 2013-2021 döneminin aylık verilerini kapsamaktadır. İncelemelerde, 2013-2021 yılları arasında en çok ithalat yapılan 10 ülke verileri baz alınarak çalışılmıştır. Bu 10 ülke için döviz türlerine göre ithalat oranlarının ağırlıkları hesaplanmış ve bunun sonucunda ağırlıklandırılmış döviz kuru olarak Dolar ve Euro baz alınmıştır. Enflasyonu ölçmek için genel Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve TÜFE'nin alt grupları kullanılmıştır. Gagnon ve Ihrig (2004) çalışmasından yola çıkılarak regresyon analizleri yapılmıştır. Regresyon için kullanılan modelde hem tüketici fiyat endeksi hem de kur dalgalanmalarının yerel piyasaya etkisini gözlemlemek amaçlanmıştır. Analizlerde R programlama dili kullanılmıştır. Literatür araştırmaları sonucu görüldüğü üzere, döviz kuru geçişkenliği özellikle yüksek ve belirsiz enflasyon dönemlerinde önem kazanmaktadır. Analiz sonuçlarında da, döviz kuru geçişkenliğinin ele alınan dönemde genel tüketici fiyatlarına etki ettiği görülmüştür. Kısa dönem ve uzun dönem geçişkenliğin sonuçlarından da bahsedilmektedir.; In this study, the impact of exchange rate changes on domestic inflation in the Turkish economy is examined. The analyses cover monthly data from 2013-2021. The study is based on data from the 10 countries that Turkey imports the most from during the 2013-2021 period. Since most of the Turkish imports are based on two currencies, namely the US dollar and the Euro, the weighted exchange rate is calculated usingthe wieghts of these two currencies. The Consumer Price Index (CPI) and its subgroups are used to measure inflation. Regression analyses are conducted based on the study by Gagnon and Ihrig (2004). The model used in the regression aims to observe the effect of both consumer price index and exchange rate fluctuations on domestic prices. The R programming language is used for the analysis. Literature research shows that exchange rate volatility gains importance especially in periods of high and uncertain inflation. The analysis results also show that exchange rate volatility has an effect on general consumer prices during the period examined. Results of short-term and longterm volatility are also discussed.

2023-01-01T00:00:00Z Aydın, Aysu http://hdl.handle.net/20.500.12416/7224 2024-02-14T12:22:40Z 2023-01-01T00:00:00Z

Ekonomik haberlerin sürü davranışı üzerindeki etkileri Aydın, Aysu Sürü davranışı, Etkin Piyasa Hipotezinin (EPH) ileri sürdüğü argümanlara ters düştüğü için finans literatüründe geçmişte yoğun bir şekilde araştırılmıştır ve günümüzde de bu araştırmalar devam etmektedir. Sürü davranışı, yatırımcıların kendi bilgileri yerine bir kişi/kurum/grup yatırımcı kararlarına daha fazla güvenip onların yatırım kararlarını takip etmesini veya piyasanın artış ve azalışlarına göre karar vermelerini ifade etmektedir. Aynı zamanda, yatırımcıların davranışlarının belli dönemlerde benzerlik göstermesi (yüksek korelasyonun olması) sürü davranışı gibi kendini gösterse de bu gerçekten sürü davranışı olarak değerlendirilmemelidir. Dolayısıyla, gerçek sürü davranışının var olması EPH'den uzaklaşıldığını ve yatırımcıların rasyonel davranmaktan uzaklaştığını ifade edebilir. Eğer piyasa da takip edilen ve sürü davranışına yol açan aktörler daha fazla bilgiye sahip ise sürü davranışının rasyonel olduğu söylenebilir. Sürü davranışının sermaye piyasasında baskın olması piyasa etkinliğine engel olabilir ve piyasa fiyatlarının karar vermede kullanılacak temel bir istatistik olarak kullanılmasının yetersizliğine yol açabilir. Bu çalışma sürü davranışını incelemek için piyasa hareketlerini (herding towards the market) kullanmayı amaçlamaktadır. Bu amaç için yoğun olarak kullanılan üç yöntem vardır. Bu yöntemlerden ilk ikisi yatay kesit standart sapma (CSSD-cross sectional standard deviation) ve yatay kesit mutlak sapma (CSAD-cross sectional absolute deviation) yöntemleri olarak sıralanabilir. Bu iki yöntemde sapmalar piyasa getirisinden uzaklaşma olarak hesaplanmaktadır. Üçüncü yöntem de CSSD hesaplaması getiri yerine sistematik risk kullanılarak yapılmakta ve sürü davranışı değişkeni bir gizli değişken olarak tahmin edilmektedir.; Due to herd behavior contradicts the arguments put forward by the Efficient Market Hypothesis (EMH), it has been extensively researched in the finance literature in the past and continues today. Herd behavior, on the contrary, means that investors rely more on the decisions of a person/institution/group investors rather than their own information and follow their investment decisions or decide according to the increases and decreases of the market. At the same time, although investors' behaviors are similar in certain periods (highly correlated), it should not be considered as herd behavior (Bikchandani and Sharma). Therefore, the existence of real herd behavior may indicate that EMH is moving away and investors are moving away from behaving rationally. If the actors that are followed in the market and cause herd behavior have more information, it can be said that herd behavior is rational. The dominance of herd behavior in the capital market may hinder market efficiency and lead to the inability to use market prices as a basic statistic to be used in decision making. This study aims to use herding towards the market to examine herd behavior. There are three methods that are used extensively for this purpose. The first two of these methods can be listed as cross sectional standard deviation (CSSD) and cross sectional absolute deviation (CSAD) methods. In these two methods, deviations are calculated as divergence from the market return. In the third method, CSSD calculation is made by using systematic risk instead of return, and the herd behavior variable is estimated as a latent variable (Hwang & Salmon).

2023-01-01T00:00:00Z