http://hdl.handle.net/20.500.12416/163 Uluslararası Ticaret ve Finans Bölümü Tezlerini İçerir. Wed, 28 Oct 2026 16:19:12 GMT 2026-10-28T16:19:12Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/6476 Turkey's fresh fruits and vegetables exports: An econometrical implication Soygür, Seda Türkiye sahip olduğu iklim şekli, tarıma uygun toprak yapısı ile meyve ve sebze üretiminde oldukça yüksek üretim miktarına sahiptir. Yüksek düzeyde meyve ve sebze üretiminin ülke içerisinde yapılıyor olması tek başına yeterli olmamakla birlikte, bu üretilmiş olan ürünlerin ihracatının yapılarak uluslararası pazarların oluşması da Türkiye açısından oldukça önemlidir. Türkiye'nin yaş meyve sebze ihracatı incelendiğinde istenilen düzeyde olmadığı görülmektedir. İhracatın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi ise yadsınamaz bir gerçektir. Bu çalışmada, reel yaş sebze-meyve ihracatı ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi, 2004-2015 dönemi Türkiye'si için çeyrek veriler kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada kullanılan serilerin zaman yolu grafikleri incelendikten sonra Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF), Phillips-Perron (PP) ve Kwiatkowski, Phillips, Schmidt, Shin (KPSS) birim kök sınamaları kullanılarak durağanlık araştırması yapılmış, VAR analizi ile birlikte Johansen eşbütünleşme sınamasına yer verilmiştir. Johansen eşbütünleşme sınaması sonucunda, Türkiye'de reel yaş sebze-meyve ihracatı ve ithalatı ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir denge ilişkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunması bir vektör hata düzeltme modeli (VECM) oluşturulmasını olanaklı hale getirmiştir. VECM Granger Causality/Block Exogeneity Wald Tests ve Pairwise Granger Causality Tests sınamaları yapılmış ve bu sınamalar sonucunda kısa dönemde ekonomik büyüme ile reel yaş sebze-meyve ihracatı ve ithalatı arasında bir nedensellik ilişkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Nedensellik sınamalarından sonra çalışmada etki-tepki analizlerine ve Varyans ayrıştırmasına yer verilmiştir. Etki-tepki analizlerinde ekonomik büyümenin reel toplam yaş sebze-meyve ithalatındaki artışa paralel olarak azaldığı, reel toplam yaş sebze-meyve ihracatındaki artışa paralel olarak ise arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Varyans ayrıştırması sonuçlarına göre ekonomik büyümede meydana gelen değişikliğin son dönemde % 60'ının büyümenin kendisi, % 23'nün reel toplam yaş sebze-meyve ithalatı ve %17'sinin ise reel toplam yaş sebze-meyve ihracatı tarafından açıklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuçlara göre yaş meyve sebze ihracatının arttırılması Türkiye açısından oldukça önemlidir. Bu bakımdan, ihracat yapılan ülkelerin belirlemiş olduğu özelliklerin ve buna bağlı olarak kalitenin sağlanabiliyor olmasının, zirai ilaç kalıntısının en aza indirilebilmesi için gerekli olan önlemlerin ve kontrollerinin yapılabiliyor olmasının, güçlü ve sürdürülebilen pazarlama yapısının oluşturulmasının, AR-GE kaynaklarının geliştirilmesinin ve bu alandaki ihracat teşviklerinin arttırılmasının gerekliliği önem arz etmektedir.; Turkey with its climate and arable soil structure has high potential for production rates in fruit and vegetable production. Hence it is not only sufficient to produce fresh vegetables and fruits within the country, it is also crucial to be present in international markets for Turkey. When Turkey's exportation rates of fresh fruit and vegetables are examined it is seen that the exportation rates are not in the expected level. Thus it is an incontrovertible fact that exportation has a crucial effect on economic growth. Present study aims to investigate the causal relationship between fresh vegatable and fruit exportation and economic growth via using quartile data of 2004-2015 of Turkey. After the timeline graphics of data sets are investigated, stability tests were conducted by using augmented Dickey-Fuller (ADF), Phillips-Perron (PP) and Kwiatkowski, Phillips, Schmidt, Shin (KPSS) unit root tests, Johansen cointegration test is conducted with VAR analysis. As the resutls of data gained by Johansen cointegration test, it is concluded that there is a long term balanced realtionship between Turkey's real fresh vegetable and fruit export and import and economic growth. Due to the existence of a long term relationship between the variables, it is possible to create a Vector Error Correction Model (VECM). VECM is created via Granger Causality/Block Exogeneity Wald Tests and Pairwise Granger Causality Tests and as a result of these tests it is concluded that there is no short term causal realtionship between real fresh vegetable/fruit export and import and economic growth. After the causal research is conducted, present study investigated impulse-response analysis and variance analysis. According to the results of impulse response analysis it is concluded that economic growth is decreased in parallel to real total fresh vegetable-fruit import whereas it is increased in parallel to real total fresh vegetable-fruit exportation. According to the variance analysis results this growth stem from 60% of growth itself, 23% of real total fresh vegetable-fruit import and 17% of real total fresh vegetable-fruit export. According to the gathered data for the present study, it can be concluded that raising exportation rates of fresh fruit and vegetables is substantial for Turkey. In order to achieve these rates it is important to achieve the quality standards of the countries that are being exported, being able to control and take precautions to minimize the pesticide residue, create a strong and sustainable marketing structure, improve research-development resources and the necessity to increase export incentives in this area. Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/6476 2016-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/6357 The impact of Coronavirus pandemic on firms performance in Somalia Yusuf, Sabah Abdırahman 20. yüzyılın sonlarından 21. yüzyılın başlarına kadar Dünya Ebola, SARS, kuş gribi, domuz gribi ve MERS gibi bulaşıcı hastalıklar nedeniyle birçok pandemi görüp geçirmiştir, ancak makro düzeyde COVID-19 salgını ekonominin neredeyse hiç etkilenmediği 1930'dan beri en kötü küresel durgunluğa neden oldu. COVID-19 salgınından bu yana birçok alandan ve bölgeden çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bununla birlikte, COVID-19 çalışmalarının çoğunluğu sanayileşmiş ülkelerde gerçekleştirilirken, covid-19'un Afrika'daki etkilerine ilişkin araştırmalar diğer bölgelere göre çok daha az sayıda kalmıştır. Somali'de covid-19'un firma performansı üzerindeki etkisi konusunda çok az araştırma yapılmıştır. Bu nedenle, bu çalışmanın birincil amacı, finansal ve finansal olmayan ölçütler açısından covid-19'un firma performansı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışma, bir internet platformu kullanarak Hargeisa, Somali'de lojistik/ulaşım, seyahat/turizm ve oteller olmak üzere üç sektörü kapsayan 72 farklı firmadaki 362 yöneticiden veri toplamıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini analiz etmek için SPSS 21 yazılımı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler yapılmıştır. Daha sonra faktör indirgeme ve boyutsal gruplamalar için temel bileşenler analizi yapılmıştır. Daha sonra çalışmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirliğini test etmek için Cronbach'salpha güvenirlik analizi yapılmış, daha sonra gruplar arasındaki ve gruplar arasındaki farklılıkları karşılaştırmak için varyans analizi (One-Way ANOVA) kullanılmıştır. Son olarak, değişkenler arasındaki korelasyonu incelemek ve hipotezi test etmek için Pearson korelasyonu ve lineer regresyon yapılmıştır. One-Way ANOVA sonuçları, incelenen firmaların grup ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını, COVID-19'un tüm sektörleri benzer şekilde etkilediğini göstermektedir Ampirik çalışmanın sonucu, COVID-19 pandemisinin incelenen firmaların genel performansı üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır; benzer şekilde bağımlı değişkenin alt boyutu olan finansal performans da pandeminin olumsuz etkisini göstermektedir. Öte yandan bu çalışma, Coronapandemisinin finansal olmayan performans boyutu üzerinde hiçbir etkisi olmadığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, bu çalışma, işletmelerin sorumlu davrandığını, uluslararası ve yerel sağlık ve güvenlik kurallarına sıkı bir şekilde uymasını ve en azından gelecekteki olası pandemilerin etkisini azaltmak için stratejiler geliştirmesini önermektedir.; The world experienced several pandemics from the late 20th century to the beginning of the 21st century due to infectious diseases such as Ebola, SARS, avian flu, swine flu, and MERS, but at the macro level, the COVID-19 outbreak caused the worst global recession since 1930, when the economy was barely affected. Since the epidemic of covid-19, a large number of studies from many fields and regions have been conducted. However, the majority of covid-19 studies were undertaken in industrialized nations, whereas researches on covid-19's effects in Africa are far fewer than in other regions. In Somalia, very little research has been conducted on the influence of COVID-19 on firm performance. Therefore, the primary objective of this study is to investigate the impact of COVID-19 on firm performance in terms of financial and non-financial measures. The study collected data from 362 managers in 72 different firms in Hargeisa, Somalia, encompassing three sectors: logistics/ transportation, travel/tourism, and hotels, using an internet platform. Using SPSS 21 software, descriptive statistics were performed to analyze the demographic characteristics of the respondents. Subsequently, a principal component analysis was performed for factor reduction and dimensional groupings. Cronbach's alpha reliability analysis was then performed to test the validity and reliability of the scales employed in the study, then analysis of variance (One-Way ANOVA) was used to compare the differences between and within the groups. Finally, to examine the correlation between variables and test the hypothesis, Pearson correlation and linear regressions were performed. The results of a one-way ANOVA show that there is no statistically significant difference between the group averages of the examined firms, indicating that COVID-19 affects all industries in a similar manner. The empirical study result reveals that the COVID-19 pandemic has a negative effect on the overall performance of the examined firms; similarly, the sub-dimension of the dependent variable, financial performance, also shows a negative impact of the pandemic. Whereas, the study found that the Corona pandemic had no impact on the non-financial performance dimension. In conclusion, the current study suggests that businesses act responsibly, strictly follow international and local health and safety rules, and develop strategies to at least mitigate the impact of potential future pandemics. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/6357 2022-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/5537 The impact of agricultural sector on the development of Turkish economy Güvendi, Mehmet Doğa The purpose of this thesis is to analyze the policies which were pursued in Turkish agricultural sector and explore the ways to maximize its export potential. Firstly, a research has been conducted about why agricultural domain has slowed down in Turkey. Then, an analysis has been conducted in the next chapter concerning recovery of the agriculture. This thesis has been written by collating 107 articles and 20 official sources throughout 10 months. Agriculture is really a crucial sector for almost each nation in the world for it contributes to their economic growth. Particularly, agriculture is a segment which economically takes on a crucial role on the expansion and growth of Turkey. Turkey is a fecund country in terms of agricultural activities. It is more dominant than a lot of other nations in this domain due to fertility of her agricultural lands. It is one of the foremost countries that could take advantage of this sector to generate huge benefits from international trade activities. It has plenty of opportunities to boost its exports in the agricultural sector. However, Turkey has undergone a vast recession in the agricultural sphere in recent years due to wrong agricultural policies. It has begun to import these products from abroad instead of exporting them. Especially, fundamental agricultural inputs such as seeds, fertilizers and pesticides have started to be imported from abroad. These policies have adversely affected the trade balance, gross domestic product (GDP) and consumer price index. Although Turkey has made progress in some segments of the agriculture, it hasn't been able to achieve an overall growth. This inefficieny increases current deficit in the agricultural sector. As a result, Turkey urgently needs radical changes and reforms to make agricultural sector more profitable again and minimize its trade deficit. Ministry of Agriculture and Forestry needs to decide what is to be planned and amount of subsidy that will be given to farmers one year in advance. Findings have denoted that 8,18% of GDP affected import and export amounts of agricultural products toward development of Turkish economy as part of empirical study in my dissertation. In addition, modern and organic agricultural practices should be carried out in order to contribute to revitalization of the agrarian sphere.; Bu tezin amacı Türkiye'nin tarım sektöründe izlenen politikarı analiz etmek ve ve potansiyeli artırmak için yollar keşfetmektir. İlk olarak tarım sektörünün gelişiminin Türkiye'de neden durduğunu ve geriye gittiğine yönelik bir araştırma yapılmıştır. Sonra, çalışmanın diğer bölümünde tarımın yeniden canlandırılmasıyla ilgili bir analiz yapılmıştır. Bu tez 107 makale ve 20 resmi kaynak derleyerek 10 ay boyunca kapsamlı araştırmaların sonucunda yazılmıştır. Tarım hemen hemen her ülke için gerçekten ekonomik büyümeye katkı yapan önemli bir sektördür. Bihassa, tarım ülkemizin ekonomik olarak kalkınması ve büyümesi üzerinde önemli bir rol oynayan sektördür. Türkiye tarım faaliyetleri açısından verimli bir ülkedir. Bu alanda tarım arazilerin verimliliğinden dolayı bir çok diğer ülkeden daha üstündür. Uluslararası ticaret faaliyetlerinden devasa gelirler elde etmek için bu kesimin üstünlüğünü elde edebilecek ülkelerin başında gelmektedir. Türkiye tarım sektöründe ihracat miktarını artırmak için çok fazla fırsata sahiptir. Ancak, son yıllar da yanlış tarım politikalarından dolayı tarım sektöründe büyük bir gerilemeyle karşı karşıya kalmıştır. Tarım ürünlerini ihraç etmek yerine yurtdışından ithal etmeye başlamıştır. Özellikle, temel tarım girdileri olan tohumlar, gübreler ve ilaçlar ithal edilmeye başlamıştır. Bu politikalar da ticaret dengesini, gayri safi yurt içi hasılayı ve tüketici fiyat endeksini olumsuz derece de etkilemiştir. Bu da ülke ekonomisinde büyük bir zararı ortaya koymuştur. Ithalat dışında, ihracat, gayri safi yurtiçi hasıla ve tüketici fiyat endeksi yanlış tarım politikaları sonucunda olumsuz şekilde etkilenmiştir. Türkiye tarım sektörünün bazı kesimlerinde ilerleme kaydetmesine rağmen, tam büyüme gerçekleştirememiştir. Bu verimsizlik tarım kesimin de cari açığı yükseltmektedir. Sonuç olarak, cari açığı minimize etmek ve tarım kesimini karlı hale getirebilmek için Türkiye'nin acilen köklü değişikliklere ve reformlara ihtiyacı vardır. Tarım ve Orman Bakanlığı araziye neyin ekileceğinin planlamasını yapmalıdır, çiftçiye verilecek sübvansiyonun miktarını da bir yıl önceden karar vermesi gerekir. Tezimin ampirik çalışması kapsamında, gayri safi yurtiçi hasılanın %8,18'i Türkiye ekonomisinin gelişimine yönelik tarım ürünlerinin ithalat ve ihracat miktarlarını etkilemiştir. Ek olarak, ziraat sektörünün canlanmasına katkıda bulunmak için modern ve organik tarım uygulamaları da yürütülmelidir çünkü tarım gerçekten Türkiye'nin ekonomik kalkınması için gereklidir. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/5537 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12416/5002 The effect of foreign direct investment inflows on the economic performance in Somalia Mayow, Maria Aweis Somali, Sahra Altı Afrika'da uygun bir yatırım hedefi olarak kendini tanıtıyor. Uzun süren istikrarsızlık ve çatışmalara rağmen, bugün Somali'de işletmeler hızla büyüme kaydediyor. Son zamanlarda, Somali, ekonomik ilerlemenin yollarından biri olarak DYY'yi çekmeye başlamak ve dünyanın geri kalanına katılmak için harekete geçti. Ekonomiyi yeniden inşa etme ihtiyacı, Somali'yi, Somali'ye DYY girişlerinin arkasındaki itici güç olan kalkınma sermayesi bulmaya itiyor. Bu çalışma, uluslararası işletme kavramını incelemiş ve içe yönelik DYY'nin Somali'nin ekonomik büyümesi ve kalkınmasına etkisini araştırmıştır. Ampirik kanıtlar, DYY'nin Somali'deki ekonomik büyüme üzerinde hem kısa, hem de uzun vadede olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, ülke için ekonomik ve sosyal değere sahip olduğundan, yatırımcılara teşvikler sağlanarak Somali'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların daha fazla teşvik edilmesi tavsiye edilmektedir. Çalışma modelinin parçası olan diğer faktörler arasında ihracat, yurt içi yatırım, emek ve enflasyon yer aldı. Enflasyon dışındaki diğer tüm faktörler Somali'de ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkiledi. Bu nedenle, Somali'nin bu faktörlerin ortamını iyileştirmesi de aynı şekilde tavsiye edilmektedir.; Somalia is promoting herself as a viable investment destination in Sub Saharan Africa. Despite the long period of instability and conflicts, businesses are booming in Somalia today. Recently, Somalia woke up to join the rest of the world to start attracting FDI as one of the routes to economic progress. The need to rebuild the economy is pushing Somalia to find development capital which is the driving force behind the push for FDI inflows to Somalia. The present study has examined the concept of international business and it investigated the effect of inward FDI to Somalia's economic growth and development. Empirical evidence indicates that FDI has both a short run and long run positive effect on economic growth in Somalia. It is therefore recommended that inward FDI should be further encouraged into Somalia, by providing incentives to the investors, since it has economic and social value for the country. Other factors that were part of the study model, included exports, domestic investment, labor and inflation. Except for Inflation, all other factors turned to have a positive effect on economic growth in Somalia. Hence, it is equally recommended that Somalia should improve the environment of those factors. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12416/5002 2021-01-01T00:00:00Z